20 quyền của viên chức từ ngày 01/7/2026

Quy định quyền của viên chức từ 1/7/2026: Những điểm cần biết về quyền lợi, khen thưởng và các hành vi bị cấm

Từ ngày 01/7/2026, Luật Viên chức 2025 chính thức có hiệu lực, trong đó quy định đầy đủ và chi tiết về quyền của viên chức, chế độ khen thưởng cũng như những việc viên chức không được làm. Đây là những nội dung quan trọng mà viên chức đang công tác cũng như người dự tuyển viên chức cần nắm rõ để thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ theo quy định mới.

1. Quy định quyền của viên chức từ 1/7/2026 chi tiết như thế nào?

Căn cứ Mục 2 Chương II Luật Viên chức 2025, quyền của viên chức được quy định trên nhiều phương diện, bảo đảm tính chuyên nghiệp, minh bạch và phù hợp với yêu cầu quản lý hiện đại.

Quyền của viên chức về hoạt động nghề nghiệp (Điều 11)

Theo quy định, viên chức được:

• Pháp luật bảo vệ trong hoạt động nghề nghiệp; được đối xử bình đẳng trong quá trình làm việc và phát triển nghề nghiệp.

• Được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.

• Được bảo đảm điều kiện làm việc, trang thiết bị phục vụ nhiệm vụ.

• Được cung cấp thông tin liên quan đến công việc được giao.

• Được quyết định các vấn đề mang tính chuyên môn gắn với nhiệm vụ.

• Được từ chối thực hiện nhiệm vụ nếu nhiệm vụ đó trái quy định pháp luật.

• Được đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc theo quy định.

• Được xem xét miễn, giảm hoặc loại trừ trách nhiệm theo quy định pháp luật.

• Được thực hiện các quyền nghề nghiệp khác theo quy định của pháp luật và cấp có thẩm quyền.

Quyền của viên chức về tiền lương, tiền thưởng và các chế độ liên quan (Điều 12)

Viên chức được:

• Hưởng tiền lương, tiền thưởng và thu nhập khác căn cứ vào kết quả, hiệu quả công việc theo vị trí việc làm.

• Hưởng tiền làm thêm giờ, tiền làm việc ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định và quy chế chi tiêu nội bộ.

• Được hưởng chính sách ưu đãi khi làm việc tại vùng đặc biệt khó khăn hoặc trong ngành nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.

Quyền của viên chức trong hoạt động nghề nghiệp và kinh doanh (Điều 13)

Luật mới mở rộng quyền chủ động cho viên chức, theo đó viên chức:

• Được ký hợp đồng lao động, hợp đồng dịch vụ với đơn vị khác nếu không bị pháp luật cấm, không xung đột lợi ích và không vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

• Được hành nghề với tư cách cá nhân khi pháp luật không cấm.

• Được góp vốn, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở giáo dục, tổ chức nghiên cứu khoa học ngoài công lập, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

• Riêng viên chức trong lĩnh vực khoa học – công nghệ và giáo dục đại học công lập được áp dụng thêm các quyền theo pháp luật chuyên ngành.

Quyền của viên chức về nghỉ ngơi và các quyền khác (Điều 14)

Viên chức được:

• Nghỉ hằng năm, nghỉ lễ, tết, nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương theo pháp luật lao động.

• Được thanh toán tiền cho những ngày nghỉ hằng năm chưa sử dụng (nếu có) theo quy chế chi tiêu nội bộ.

• Được học tập, nghiên cứu trong và ngoài nước, tham gia các hoạt động kinh tế – xã hội theo quy định.

• Trường hợp bị thương hoặc hy sinh khi làm nhiệm vụ được xem xét hưởng chế độ, chính sách theo quy định pháp luật.

2. Khen thưởng viên chức khi nào?

Theo Điều 33 Luật Viên chức 2025, viên chức được khen thưởng khi:

• Có thành tích trong công tác, hoạt động nghề nghiệp theo pháp luật về thi đua, khen thưởng.

• Trường hợp có thành tích xuất sắc hoặc công trạng, viên chức có thể được:

  • Nâng lương trước thời hạn;

  • Hưởng tiền thưởng từ quỹ tiền thưởng của đơn vị sự nghiệp công lập hoặc nguồn hợp pháp khác;

  • Được ưu tiên khi xem xét bổ nhiệm chức vụ cao hơn theo quy định.

3. Những việc nào viên chức không được làm?

Theo Điều 10 Luật Viên chức 2025, viên chức không được thực hiện các hành vi sau:

• Trốn tránh, thoái thác trách nhiệm; gây bè phái, mất đoàn kết; tự ý nghỉ việc, bỏ việc; tham gia đình công.

• Đăng tải, phát tán hoặc phát ngôn thông tin sai lệch ảnh hưởng đến uy tín của đất nước, địa phương, đơn vị công tác.

• Lợi dụng hoạt động nghề nghiệp để tuyên truyền trái chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

• Tham ô, tham nhũng, lãng phí, trục lợi, nhũng nhiễu hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác.

• Sử dụng tài sản công trái quy định.

• Phân biệt đối xử dưới mọi hình thức trong thực hiện nhiệm vụ.

• Xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác.

• Vi phạm các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, bảo vệ bí mật nhà nước và các quy định pháp luật liên quan khác.

4. Lưu ý cho người đang và chuẩn bị thi viên chức

Việc nắm chắc quyền, nghĩa vụ và những điều cấm theo Luật Viên chức 2025 không chỉ cần thiết với viên chức đang công tác mà còn là nội dung thường xuyên xuất hiện trong đề thi viên chức. Để ôn tập bài bản, hệ thống và đúng trọng tâm, nhiều thí sinh lựa chọn khóa học Viên chức Thầy Toàn – khóa ôn thi viên chức được đánh giá chất lượng, uy tín, nội dung cập nhật sát luật mới, giúp học viên hiểu bản chất quy định và vận dụng tốt khi làm bài thi.